#030 - De typemachine als interviewtechniek
Een format dat alle interviewtechnieken aan zijn laars lapt
Welkom bij aflevering 30 van De Interviewer.
Elke vrijdag bespreken we een interview, een format of een techniek waar jij als interviewer uit kunt leren.
Austin Kleon is auteur, muzikant en stiftdichter. Zijn naam doet misschien niet meteen een belletje rinkelen, maar creativo’s die zichzelf een schop onder de kont willen geven, hebben zijn boeken ‘Steal like an artist’, ‘Show your work’ of ‘Keep going’ al eens in hun handen gehad.
Ik leerde hem kennen als de schrijfmachine-interviewer. De wat? Ik weet het, in het Nederlands klinkt het allesbehalve sexy. Kleon neemt ‘Typewriter interviews’ af. Dat ziet er zo uit:
Ik voel verschillende lezers afhaken: waarom zou je dat doen?
Het begon allemaal met Mary Ruefle, een van Kleons favoriete schrijvers, die hij wilde interviewen. Alleen: Ruefle gebruikt geen computer en is dus moeilijk te interviewen via Teams of Zoom. De telefoon, daar had Kleon niet aan gedacht, dus bedacht hij een originele manier van interviewen:
Hij tikt met zijn typemachine een aantal vragen op gele briefkaarten.
Hij verzendt de vragen met de post.
De geïnterviewde beantwoordt de vragen met zijn of haar schrijfmachine.
En die bezorgt de antwoorden per post terug aan Kleon.
Het resultaat zijn stuk voor stuk boeiende, snappy interviews over schrijven, inspiratie, rituelen en hobby’s. Sommige interviews zijn kunststukjes. Check dit antwoord van de designer Kelli Anderson:
Oja, hier vind je alle Typewriter interviews.
Interviewen als een Pro?
Wil je de basis van een goed interview onder de knie krijgen? Check dan mijn digitale interviewcursus ‘Interviewen als een Pro’.
Wat kunnen we leren van de Typewriter interviews?
Stuur nooit je vragen op voorhand. Luister naar het antwoord. Vraag door. Laat stiltes vallen. Het zijn gouden regels voor interviewers. Austin Kleon lapt ze allemaal aan zijn laars.
Hij kan niet doorvragen. Hij kan geen lichaamstaal lezen. Hij kan geen stiltes laten vallen. Hij wacht weken op een antwoord.
En toch werken zijn interviews. Sterker nog: ze leveren antwoorden op die je in een live gesprek zelden krijgt. Hoe kan dat?
1. Beperkingen dwingen tot betere vragen
Als je geen follow-up kunt doen, moet elke vraag op zichzelf staan. Geen ruimte voor vage openers als “vertel eens over je werk” – want dan krijg je een vaag antwoord en kun je nergens naartoe.
Kleon moet vooraf bedenken: wat wil ik écht weten? Welke vraag levert het interessantste antwoord op, zonder dat ik kan bijsturen?
Dat dwingt tot precisie. Vergelijk:
Heb je bepaalde rituelen tijdens je werk?
Ik ben een grote fan van dwaze rituelen (ik doe alsof ik rook met mijn potlood) Wat is jouw belachelijkste ritueel tijdens het werken? → concreet, beeldend, wat uitdagend.
2. Tijd als geschenk
In een live interview antwoorden mensen in het moment, onder lichte tijdsdruk. Ze grijpen naar het eerste wat in hen opkomt.
Per post krijgen Kleons gesprekspartners dagen of weken om na te denken. Ze kunnen nadenken over hun antwoord. De vorm daagt hen ook uit om creatief te zijn, waardoor je regelmatig intieme, grappige antwoorden krijgt.
3. Het medium beïnvloedt het antwoord
Een typemachine is niet neutraal. Er is geen deletetoets, dus fouten blijven staan. De ruimte is beperkt, dus je moet bondig zijn. En er zit iets speels in, iets ouderwets – dat activeert. Het is alleszins een andere energie dan een Zoom-call.
4. Niet elke techniek werkt voor elk interview
Kleons format werkt voor korte, speelse interviews met creatieve mensen over hun proces. Het zou niet werken voor een confronterend nieuwsinterview of een diepgaand portret.
En dat is precies het punt: er is geen universele interviewmethode. De gouden regels – luisteren, doorvragen, stiltes laten vallen – zijn hulpmiddelen, geen wetten. Soms levert het breken ervan iets op dat je anders nooit had gekregen.
125 woorden
Austin Kleon inspireerde me om mezelf beperkingen op te leggen om mijn schrijfproces uit te dagen. Elke dag schrijf ik een pagina (of ongeveer 125 woorden) met de hand in mijn Leuchtturm1917-schriftje) en daar komen soms de gekste dingen uit. Dit was het resultaat van dag 24:
Vorige afleveringen gemist?
Heb jij je (groot)ouders al eens geïnterviewd?
Lees hierHoe je de machtigste man ter wereld aan de tand voelt
Lees hierWaarom je nooit op café moet interviewen
Lees hier
Tot volgende week,
Freek